Niên đại tuyệt đối và tương đối: hai câu hỏi khác nhau về quá khứ
Niên đại tương đối cho biết cái gì có trước, cái gì có sau; niên đại tuyệt đối gắn một con số năm kèm sai số. Bài giải thích hai cách hỏi, công cụ của mỗi cách
#định tuổi tương đối
Nguyên lý chồng chất: vì sao lớp dưới thường cổ hơn lớp trên
Lớp đất nằm dưới thường cổ hơn lớp phủ lên nó, vì vật chất tích tụ dần theo thời gian. Bài này giải thích nguyên lý chồng chất, các nguyên lý đi kèm và những lú
Cắt ngang, thể bao và bất chỉnh hợp: đọc thứ tự sự kiện trên vách đá
Một vách đá có thể kể lại cả chuỗi sự kiện: lắng đọng, uốn nếp, đứt gãy, mắc ma xâm nhập, bào mòn. Ba nguyên lý cắt ngang, thể bao và bất chỉnh hợp giúp bạn xếp
Lớp văn hoá là gì: đọc mặt cắt một hố khai quật khảo cổ
Báo chí hay viết “phát hiện tầng văn hoá dày 1,5 mét”. Bài này giải thích lớp văn hoá, lớp sinh thổ, lớp phủ, và cách người khai quật đọc vách hố để biết hiện v
Ma trận Harris: cách nhà khảo cổ ghi thứ tự hàng trăm lớp đất
Ở di chỉ đô thị, một hố khai quật có thể có hàng trăm hố, tường, nền chồng cắt nhau. Ma trận Harris biến mớ quan hệ ấy thành một sơ đồ trước sau rõ ràng. Bài nà
Loại hình học khảo cổ: xếp đồ gốm theo kiểu dáng để biết trước sau
Không có phòng thí nghiệm, nhà khảo cổ vẫn đoán được mảnh gốm sớm hay muộn nhờ kiểu dáng, hoa văn, chất liệu. Bài này giải thích loại hình học làm việc thế nào
Xếp chuỗi niên đại: từ tỷ lệ các loại gốm đến thứ tự các di chỉ
Khi các di chỉ chỉ có một lớp, không chồng lên nhau, nhà khảo cổ vẫn xếp được trước sau nhờ so tỷ lệ các loại hiện vật. Bài này giải thích phương pháp xếp chuỗi
Hoá thạch chỉ thị: vì sao một vỏ sinh vật nhỏ định tuổi được cả lớp đá
Hai vách đá cách nhau hàng trăm cây số có thể được xác định cùng tuổi nhờ chứa cùng một loài hoá thạch. Bài này giải thích hoá thạch chỉ thị, nguyên lý kế tục s
Khi lớp đất bị xáo trộn: hang động, mộ táng, lũ và sinh vật đào hang
Địa tầng không phải lúc nào cũng ngay ngắn. Hang động, mộ táng, lũ lụt, giun, chuột và chính con người đều trộn lớp đất. Bài này chỉ dấu hiệu nhận ra xáo trộn v
Dạy địa tầng trong lớp học: hộp đất nhiều lớp và trò xếp thứ tự
Học sinh hiểu nguyên lý chồng chất nhanh nhất khi tự tay làm và tự tay đọc một mặt cắt. Bài này gợi ý năm hoạt động lớp học dễ chuẩn bị, cách đặt câu hỏi và nhữ