Niên đại tuyệt đối và tương đối: hai câu hỏi khác nhau về quá khứ
Niên đại tương đối cho biết cái gì có trước, cái gì có sau; niên đại tuyệt đối gắn một con số năm kèm sai số. Bài giải thích hai cách hỏi, công cụ của mỗi cách
Niên đại là gì và cách ghi
Niên đại tuyệt đối và tương đối; cách ghi TCN, CN, “trước hiện tại” (BP, mốc 1950), nghìn năm, triệu năm; sai số “± 50 năm” đọc thế nào; độ tin cậy, mẫu và bối cảnh; vì sao báo chí hay viết sai niên đại; từ vựng: thế kỷ, thiên niên kỷ, sơ kỳ – trung kỳ – hậu kỳ.
BP là gì: vì sao “trước hiện tại” lại có một mốc cố định
BP nghĩa là “trước hiện tại”, với hiện tại được quy ước là năm 1950. Bài giải thích vì sao chọn mốc ấy, phân biệt BP với cal BP, cách quy đổi sang TCN, CN và nh
Không có năm 0: tính đúng khoảng cách giữa năm TCN và năm CN
Lịch Công nguyên đi thẳng từ năm 1 trước Công nguyên sang năm 1 sau Công nguyên, không có năm 0. Bài chỉ cách cộng trừ năm qua mốc ấy, cách đọc TCN, CN, SCN, BC
Đọc “± 50 năm” trong một niên đại: một sigma, hai sigma nghĩa là gì
Phần “± 50 năm” sau một niên đại không phải là biên tuyệt đối. Bài giải thích sai số theo xác suất, khác nhau giữa một sigma và hai sigma, vì sao khoảng hiệu ch
Năm này thuộc thế kỷ nào? Cách tính thế kỷ, thiên niên kỷ kể cả TCN
Thế kỷ XXI bắt đầu từ năm 2001, không phải 2000; thế kỷ trước Công nguyên đếm ngược. Bài đưa công thức đổi năm sang thế kỷ, cách đọc thiên niên kỷ, số La Mã và
Sơ kỳ, trung kỳ, hậu kỳ: tên giai đoạn không phải là con số năm
Sơ kỳ đồ đồng hay hậu kỳ đồ đá mới là tên giai đoạn văn hoá, xếp theo trình độ kỹ thuật, không phải khoảng năm cố định. Bài giải thích cách các tên ấy ra đời, v
Vì sao tin tức hay viết sai niên đại: sáu kiểu lệch thường gặp
Từ một báo cáo khảo cổ tới một dòng tít, niên đại thường bị lệch qua nhiều bước chép lại: nhầm BP với TCN, bỏ sai số, gắn tuổi mẫu cho cả di chỉ. Bài liệt kê sá
Niên đại của mẫu hay của sự kiện? Mẫu, bối cảnh và độ tin cậy
Một phép đo chỉ cho tuổi của chính mẫu được đo. Muốn biết tuổi của sự kiện, cần hiểu mẫu liên quan thế nào với sự kiện đó. Bài giải thích hiệu ứng gỗ già, mẫu l
“Không sớm hơn”, “không muộn hơn”: kẹp niên đại bằng mốc chặn
Nhiều niên đại không được đo trực tiếp mà được kẹp giữa hai mốc: một mốc cho biết sự kiện không thể sớm hơn, một mốc cho biết không thể muộn hơn. Bài giải thích
Ka, Ma, Ga: đọc và viết đúng nghìn năm, triệu năm, tỷ năm
Tài liệu địa chất và khảo cổ hay ghi ka, Ma, Ga thay cho nghìn năm, triệu năm, tỷ năm. Bài giải thích các ký hiệu, khác nhau giữa tuổi và khoảng thời gian, cách
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.